Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekwipunek , Otwarty dostęp

29 kwietnia 2020

NR 39 (Kwiecień 2020)

Programy do planowania tras

54

Zbogatej oferty dostępnych programów umożliwjaących tworzenie śladów (tracków) wybraliśmy: AllTrails (dawniej GPSies), Bikemap, Google Maps, Komoot oraz Sigma Data Center. Dołączyliśmy także popularne serwisy treningowe Endomondo, Garmin Connect i Strava, które również mają wbudowane przydatne narzędzia. Dokonując wyboru, kierowaliśmy się tym, żeby witryna była popularna, miała przyjazny interfejs, dobre mapy oraz by w swojej podstawowej wersji była darmowa. Dodatkowo ważne, aby umożliwiała współpracę z jak najszerszą gamą urządzeń. Wszystkie programy w podstawowej wersji pozwalają zaplanować i wyeksportować trasę, w większości wymagana jest tylko rejestracja (Google i Bikemap nie wymaga nawet rejestracji). AllTrails, Endomondo, Koomot oraz Strava posiadają też wersje płatne, w których uzyskujemy dostęp do funkcji rozszerzonych, które opisujemy w dalszej części artykułu. Sigma Data Center oraz Google są w pełni bezpłatne. Tylko program Sigmy wymaga instalacji na komputerze, pozostałe działają online, co ułatwia dostęp, jeżeli korzystamy z więcej niż jednego urządzenia, np. w domu i w pracy. 
 

Przykład dwóch wariantów trasy z Krakowa do Andrychowa i dalej na przełęcz Kocierską. Ten prowadzący drogą krajową 52 wskaże każda nawigacja samochodowa, ale jest zdecydowanie nieprzyjazny dla rowerzystów, bo droga jest wąska i bardzo ruchliwa. Trasa biegnąca powyżej, którą poprowadziliśmy z wykorzystaniem bocznych dróg o zdecydowanie mniejszym natężeniu ruchu to nieporównywalnie lepsza alternatywa gwarantująca przyjemniejszą i bezpieczniejszą jazdę. 


Interfejs

Tym, co nas wita w programie i sprawia, że chcemy go używać (lub nie, jeżeli jest fatalny) to interfejs. W języku polskim pracować będziemy w mapach Google, Connect Garmina, Endomondo i w programie Sigmy. Pozostałe dają do wyboru kilka najpopularniejszych języków. Wybrane przez nas witryny cechują przyjazne, łatwe w użyciu i intuicyjne interfejsy. Liczba funkcji i opcji nie przytłacza nawet mało zaawansowanego użytkownika, a ich opisy opierają się na łatwym do przyswojenia połączeniu symboli graficznych z hasłami słownymi. Najważniejsze funkcje to: wybór narzędzi do planowania, wybór map podkładowych i wybór dodatkowych funkcji. Naszym zdaniem, na początku tylko program Sigmy może sprawiać trudności, bo niektórych funkcji trzeba poszukać i trudniej jest zrozumieć, jak ich używać. 

Mapy

Absolutną podstawą dobrego planowania są dobre mapy i przede wszystkim oznacza to mapy aktualne! Błędem mapy jest zarówno brak naniesionej drogi znajdującej się faktycznie w terenie, jak i nieprawdziwa informacja niemająca pokrycia w rzeczywistości, np. błędnie oznaczona nawierzchnia drogi. Testowane witryny w większości opierają się na trzech rodzajach map: Google Maps, Open Street Map oraz Here Maps. Najwyżej oceniamy projekt OSM, gdyż jest to platforma otwarta i każdy z użytkowników może aktualizować treści. Dzięki temu mamy do dyspozycji bardzo aktualne mapy, dodatkowo z bardzo dobrą warstwą rowerową, zawierającą szlaki i drogi rowerowe. Google bardzo dba o swoje mapy, jednak głównie pod kątem samochodów, więc czasami treść rowerowa jest mniej aktualna. Na razie bardzo słabo z warstwą rowerową jest w mapach Here, których używa witryna Garmina. Mapy te należą do konsorcjum Audi, BMW i Daimler i mimo że są udostępnione dla innych (w sieci dostępne są pod nazwą Here WeGo), to należy sądzić, że ich rozwój idzie głównie w kierunku wykorzystania w nawigacjach samochodowych. We wszystkich programach oprócz map mamy do dyspozycji również zdjęcia terenu (satelitarne lub lotnicze). Zwykle mają na tyle dobrą rozdzielczość, że przy maksymalnym powiększeniu pozwalają rozróżnić nawierzchnię drogi, co może być bardzo przydatne i warto z nich korzystać. Jest tylko jeden haczyk – zdjęcia często nie są aktualne i tak naprawdę trudno się zorientować, czy zostały zrobione przed paroma miesiącami, czy kilka lat wcześniej, bo rozmaite obszary mają różną aktualizację. Warto porównać z regionem, który dobrze się zna. Najaktualniejszą bazą dysponuje Google i w prawym dolnym rogu ekranu podawana jest informacja z rokiem wykonania zdjęć. Porówananie poszczególnych rodzajów map możecie zobaczyć na następnej stronie.
Najwięcej rodzajów map oferuje AllTrails. Większość z nich: OSM, OpenCycleMap (OCM), Road, World Parks i AllTrails jest oparta na danych OSM, a różnią się widocznymi warstwami oraz sposobem prezentowania danych. Dodatkowa mapa Terrain (dane z Here) zawiera cieniowanie uwypuklające rzeźbę terenu, ale dane są nieaktualne (wrysowano drogi nieistniejące w rzeczywistości). Ostatnia to doskonała mapa topograficzna obejmująca jednak tylko Amerykę Północną. Uzupełniające zdjęcie satelitarne jest nieaktualne. Bikemap oferuje w wersji darmowej mapy OSM, Basic i Google Maps oraz aktualne zdjęcie satelitarne. W wersji płatnej dochodzą mapy: OCM, 3D oraz Night. Garmin ma 3 mapy (Google, Here i OSM) i aż 2 aktualne zdjęcia satelitarne (Google i Here). Komoot to przede wszystkim dobra mapa własna na danych OSM oraz OSM Standard, OCM i Google, a także aktualne zdjęcie. W Stravie mamy do dyspozycji 2 mapy, obie oparte na danych OSM, różniące się szatą graficzną oraz zdjęcie satelitarne z nałożonymi danymi OSM, dające łącznie bardzo dobry podkład mapowy. Po jednej mapie oferują Endomondo (Google), Google Maps (własną) i Sigma (OSM). Dodatkowo każde ma także zdjęcia satelitarne, w Sigmie nieaktualne. 

Planowanie i modyfikowanie trasy

Podstawowe funkcje to kreślenie trasy (po drogach i ręcznie), dobór trasy do typu roweru oraz łatwość modyfikacji, gdy chcemy pojechać inaczej, niż zaproponował nam program. Prawie wszystkie programy po wybraniu punktu startu i mety na mapie (lub kilku kluczowych punktów, jeżeli trasa ma być pętlą) automatycznie zaproponują nam trasę, uwzględniając typ roweru (MTB, szosa, miejski). Trasy planowane są po drogach i ścieżkach z uwzględnieniem dróg rowerowych. Do dyspozycji mamy zwykle tryb automatycznego trzymania się dróg (zwany Routing, Along Roads, Follow Ways lub podobnie). Wyjątkiem jest tylko Endomondo, w którym trasę trzeba rysować punkt po punkcie. Za dobre planowanie tras z uwzględnianiem dróg rowerowych chwalimy AllTrails, Bikemap, Komoot oraz Stravę. Słabo z dobieraniem dróg rowerowych radzi sobie witryna Garmina, która tworzy skomplikowane trasy. Podobnie program Sigmy, który dodatkowo ma irytujące problemy z odświeżaniem mapy. Słabo wypada Google Maps, wprawdzie możemy wybrać wariant planowania trasy dla roweru jednak bez możliwości wyboru jego rodzaju. Program traktuje rower jako pojazd „all terrain” i często proponowana trasa przebiegać będzie po dro­gach, a nawet ścieżkach nierzadko zapomnianych nawet przez lokalnych mieszkańców, nie­przejezdnych z punktu widzenia szosówki. Wystarczy jeden taki „skrót”, aby mocno zepsuć radość z jazdy. Chcąc tego uniknąć można wybrać planowanie trasy dla samochodu (inne opcje z punktu widzenia rowerzysty są zupełnie nieprzydatne), wtedy jednak program będzie prowadził głównymi drogami, czego chcemy uniknąć. Z doświadczenia wiemy, że optymalny wariant będzie przebiegał gdzieś pomiędzy obiema opcjami i nie jest łatwo go wyodrębnić. W Google Maps do zaplanowania trasy „od zera” możemy użyć tylko 10 punktów pośrednich i dopiero na etapie modyfikacji ich liczbę można dowolnie zwiększyć, ale to nie ułatwia zadania, a dodatkowo mapy mają mniej aktualną sieć dróg rowerowych. Tutaj mapy oparte o projekt OSM, które aktualizują na bieżąco sami użytkownicy, sprawdzają się dużo lepiej. W większości przetestowanych programów modyfikacja trasy jest bardzo łatwa i następuje poprzez przeciągnięcie na inną drogę dowolnego punktu pośredniego. Program zaraz sam dobiera nowe drogi na modyfikowanym odcinku. W Endomondo możemy modyfikować kreślony odcinek, ale musimy przesunąć ręcznie wszystkie punkty na nową trasę. W programie Sigmy musimy ręcznie utworzyć punkt na trasie, a następnie modyfikujemy przez przeciągnięcie go na inną drogę. Ważną funkcją jest kreślenie odręczne (Drawing, Freehand, Manual Mode), które daje możliwość poprowadzenia trasy w miejscu, o którym wiemy, że da się przez nie przejechać, a mapa nie jest aktualna. Możemy ją włączyć tylko na chwilę – narysować fragment „z ręki” – i wrócić do trybu automatycznego. Trybu ręcznego nie ma tylko Google, co również wpływa na jego słabszą użyteczność. 

Cudze trasy i pliki zewnętrzne

Szybkim i prostym sposobem na zaplanowanie trasy jest użycie czyjegoś sprawdzonego w praktyce pomysłu i większość testowanych witryn daje taką możliwość. Możemy to zrobić albo wgrywając plik zewnętrzny, albo wyszukując przejechaną trasę bezpośrednio w witrynie. Tak działają: AllTrails, Bikemap, Garmin oraz Komoot. Co ważne, w każdym z nich mamy możliwość pełnego późniejszego dostosowania trasy do naszych potrzeb. W Stravie możemy użyć trasy innego użytkownika serwisu lub użyć zewnętrznego pliku GPX, tylko musi on zawierać faktycznie przejechaną trasę – plik tylko zaplanowany, niezawierający danych dotyczących czasu, będzie odrzucony. Zaimportowaną trasę możemy dowolnie modyfikować. W Sigmie i Google Maps importujemy pliki GPX (w tym ostatnim przez polecenia „Twoje miejsca” –> „Utwórz mapę”), a potem możemy je modyfikować. Tylko w Endomondo nie da się wgrać pliku zewnętrznego, a trasy innego użytkownika możemy użyć bez żadnej modyfikacji. 

Statystyki trasy

Po zaplanowaniu trasy zwykle chcemy wiedzieć, jak długa będzie i na ile trudna. Standardem jest podsumowanie pokazujące kilometraż, wykres profilu wysokości oraz sumę podjazdów i zjazdów. Garmin ma dodatkowo kalkulator, w którym w zależności od założonego przez nas tempa program wyliczy czas przejazdu. 
Google Maps wylicza czas przejazdu samodzielnie, ale jest on kalkulowany dla bardzo wolnego tempa, a więc mocno...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy