Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekwipunek

8 stycznia 2020

NR 37 (Styczeń 2020)

Rowerowe buty zimowe

0 16

Myli się ten, kto uważa, że sezon na buty zimowe zaczyna się dopiero wtedy, kiedy temperatura spada poniżej zera a wszędzie dookoła zalega śnieg.

Ja zakładam je już przy temperaturze +5–6°C, a ponieważ buty bardzo skutecznie chronią również przed wodą, oznacza to, że można w nich jeździć od listopada do marca. Jeżeli w tym czasie siadasz na rower sporadycznie, to rzeczywiście należy się nad zakupem zastanowić, bo koszt butów zimowych jest spory. Jeśli jednak starasz się jeździć regularnie przez cały rok, to inwestycję taką docenisz szybko a wraz ze wzrostem kilometrażu przewagi butów zimowych stają się bardziej oczywiste, zwłaszcza w obliczu poniższej kalkulacji.
Wykorzystując buty letnie w sezonie zimowym, trzeba zmierzyć się z czterema problemami. Konieczne są dobre ochraniacze, które zabezpieczą nogę przed zimnem, wiatrem i wodą, a to oznacza konieczność wydania przynajmniej 150 zł. Do tego najczęściej będą potrzebne też grubsze skarpety, które zapewnią izolację termiczną. Ich koszt nie ma oczywiście znaczenia, ale jeżeli Twoje buty są właściwie dopasowane, zmieszczenie skarpet może utrudnić krążenie krwi, a tym samym wzmoże wrażenie zimna. Dodatkowo stopy w dużym stopniu marzną od podeszwy, szczególnie w butach MTB, w których zjawisko to potęgują metalowe bloki oraz płytki, do których się je przykręca. W butach letnich to miejsce nie jest specjalnie izolowane, a standardowe letnie wkładki są cienkie i do tego często jeszcze wentylowane. Rozwiązaniem mogą być wkładki termiczne, ale są one grubsze niż standardowe, więc także wymagają większej objętości buta. Ostatnim problemem, z jakim musimy się liczyć, jest przyspieszone zużycie, często drogich, butów startowych. 
Kolejnym argumentem przemawiającym za stosowaniem rowerowych butów zimowych jest fakt, że konstrukcyjnie są zdecydowanie bardziej trwałe i z doświadczenia wiemy, że są inwestycją na parę ładnych lat. W tym samym czasie na pewno „zajedziesz” ze dwie pary ochraniaczy, co sprawi, że w dłuższej perspektywie rachunek ekonomiczny również przemawia na korzyść butów zimowych.

Konstrukcja

W butach zimowych na pierwszy plan wysuwa się ochrona przed warunkami zewnętrznymi, dlatego w konstrukcji dominują materiały zapewniające wodoodporność, nieprzewiewność i izolację termiczną. Oczywiście cierpi na tym wentylacja, ale w wielu modelach butów wykorzystywane są materiały z membraną, aby ułatwić transfer wilgoci na zewnątrz buta. Bardzo ważnym elementem butów zimowych jest wysoki kołnierz, który będzie zapobiegał przedostawaniu się do środka śniegu, wody czy błota. We wszystkich prezentowanych przez nas modelach sięga sporo powyżej kostki, nawet w najniższych butach Ekoi. Objętość kołnierza powinna być regulowana, żeby można było dobrze dopasować ją do grubości nogi i tym samym dokładnie uszczelnić wnętrze buta. Woda ścieka z nogawek! Istotnym elementem jest wkładka, bowiem zimno atakuje nasze stopy w dużej mierze od strony podeszwy. Dlatego wkładki przeważnie są grubsze niż w butach letnich (my podajemy grubość na palcach oraz pięcie), w większości wypadków składają się z kilku warstw, z czego tę najbliższą stopy stanowi ciepły polar. 
W zależności od zastosowanej podeszwy buty dzielą się na modele szosowe i MTB. Szosowe praktycznie są identyczne jak te w modelach letnich. We wszystkich trzech prezentowanych przez nas modelach, oprócz gniazd pozwalających na montaż standardowych bloków szosowych, znalazły się też wycięcia sugerujące możliwość montażu bloków SPD. Jednak żaden z butów nie ma zamontowanych płytek z gniazdami śrub i tak naprawdę tylko w modelu XLC można je zamontować, chociaż sensowność takiego rozwiązania jest bardzo wątpliwa ze względu na wystający metalowy mały blok uniemożliwiający chodzenie. Podeszwy butów Northwave i XLC wyposażone są w wywietrzniki, których obecność w butach zimowych wzbudziła w nas mieszane uczucia. Z jednej strony ich rola wydaje się uzasadniona, bo wentylacja bywa przydatna nawet w niższych temperaturach, z drugiej jednak – ich obecność wyklucza wodoszczelność. 
Podeszwy w butach przeznaczonych do jazdy terenowej można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza to typ sportowy, bardzo podobny jak w butach letnich. Są efektywne w napędzaniu ze względu na sztywność i lekkość, ale szczątkowy bieżnik zapewni ograniczoną przyczepność w trudnych warunkach. Bieganie wspierają kołki pod palcami. Podeszwy takie znalazły się w butach Ekoi, Fi’zi:k, Force, Northwave i XLC. Reszta butów wyposażona została w podeszwy jak w butach typu all mountain, o większej elastyczności ułatwiającej normalne chodzenie, mniej krępujące stopę, dzięki czemu łatwiej utrzymać ciepło. Cechą, która ma istotne znaczenie w czasie chodzenia, jest szerokość obcasa. W butach sportowych jest on znacznie zwężony w celu uzyskania lekkości. W butach Ekoi, Force, Northwave czy XLC ma on około 50 mm. Zwłaszcza na zbiegach bywa to kłopotliwe. Specialized i Bontrager JFW mają szerszy obcas, około 59 mm, i jak przekonaliśmy się w testach, jest to słuszny kompromis między komfortem, stabilnością w czasie chodzenia a walorami kolarskimi. 
 

 

  1. Wkładki Scott ErgoLogic mają wymienne elementy dopasowujące je do kształtu stopy. Standardowo wstawione są kliny o średniej objętości, ale można dokupić takie dające wysoki poziom wysklepienia.
  2. Wśród zgromadzonych wkładek te z butów Shimano SH-MW701 dają najlepsze podparcie dla łuku stopy oraz trzymanie pięty. Mają też największą grubość w strefie pod piętą, dzięki czemu najlepiej amortyzują. We wkładki o bardzo podobnym, wyraźnym profilu wyposażone są także oba buty marki Lake.
  3. Wkładki z butów Bontrager OMW to w zasadzie tylko kawałek płaskiego filcu – zapewniają izolację od zimna, ale nie dają żadnego wsparcia dla podbicia stopy.
  4. Wkładka z butów Fi’zi:k jest od spodu pokryta warstwą izolującego aluminium, a w miejscu, w którym w podeszwie umieszczony jest blok pedału, ma dodatkową warstwę pianki grubości 2,5 mm. 
  5. Wkładki w obu butach XLC wyłożone są warstwą ciepłego i bardzo miłego w dotyku „futerka”. 
  6. Wkładki Arctic w butach Northwave również zawierają izolacyjną warstwę aluminium zatopioną w strukturę wkładki.
  7. Wkładki butów Lake również zawierają warstwę aluminium pokrytą ciepłym runem, a od spodu są tłoczone, co zwiększa realną grubość wkładki i zmniejsza powierzchnię jej styku z zimną podeszwą. 
  8. W butach Specialized, oprócz standardowej wkładki Body Geometry, takiej samej jak w letnich modelach butów, dodana jest druga, izolacyjna, wykonana z ciepłego polaru, możliwa do użycia w razie potrzeby.  


W butach Shimano, Fi’zi:k i Scott obcas ma szerokość około 65 mm, co zapewnia pełną swobodę w najtrudniejszym nawet terenie. Z kolei w modelu Bontrager OMW obcas ma szerokość spotykaną w butach turystycznych – 75 mm, co po wpięciu może powodować ocieranie o niektóre ramy. Na zdjęciach można zobaczyć rzeźbę bieżnika oraz chęć uzyskania poprawy przyczepność za pomocą specjalnych mieszanek gumy. Nie jesteśmy jednak w stanie porównać tych walorów. W tej prezentacji buty posortowaliśmy według zastosowania: MTB a potem szosowe, w każdej kategorii zaczynając od najdroższych.
 


Bontrager OMW
Cena: 1299 zł
Masa: 712 g (jeden but z pary, rozmiar 43)
Rozmiary: 39–47

Najbardziej „pancerny” model w naszym zestawieniu, tak jak but snowboardowy składający się z niezależnego buta zewnętrznego i wyciąganego botka. Wspiera podczas kwalifikowanej turystyki zimowej, także z biwakowaniem (botki można wysuszyć wewnątrz śpiwora). Producent zapewnia komfort użytkowania w zakresie temperatur od –4°C do –12°C. But zewnętrzny ma cholewkę uszytą z wytrzymałej i w pełni wodoodpornej membrany. Palce i piętę chronią gumowe osłony GnarGuard. Dopasowanie buta zapewnia system sznurowania z dużym snowboardowym pojedynczym pokrętłem BOA®. OMW są znacznie wyższe niż konkurencja i zachodzą wysoko na łydkę, co pozwala brodzić nie tylko w śniegu, a objętość górnej części kołnierza jest regulowana taśmą z rzepem. Botek o dopasowanym kroju inForm Tundra wsparty jest nieprofilowaną wkładką o grubości 3 mm, składającą się z warstwy pianki oraz filcu. Gumowa podeszwa Vibram jest elastyczna i ma bardzo rozbudowany bieżnik, a gniazdo bloków SPD jest ukryte pod odkręcaną zaślepką. Z tyłu buta umieszczony został element odblaskowy. 

 


Ekoi MTB Winter Carbon
Cena: 1275 zł
Masa: 384 g (jeden but z pary, rozmiar 43)
Rozmiary: 40–46

Najbardziej sportowy model w naszym zestawieniu. Wierzch ze skóry syntetycznej z membraną Soin Tex, oddychającej i zabezpieczającej przed deszczem. Od strony palców chroniona jest dodatkową warstwą materiału. But ma standardowy język i system dopasowania składający się z pokrętła ATOP 2 oraz dwóch rzepów. Trzeci rzep reguluje objętość neoprenowego kołnierza. Wnętrze buta wyścieła cienka, w pełni oddychająca podszewka zabezpieczona antybakteryjnie. Lekko profilowana wkładka jest identyczna jak w letnich modelach butów i wykonana z perforowanej pod palcami pianki o grubości 3,5–4 mm. Podeszwa z włókna węglowego SHD ma szczątkowy bieżnik typu sportowego, ale daje możliwość przykręcenia kołków. Wyposażona jest w gniazdo bloków SPD. Producent rekomenduje używanie butów do temperatury 0°C.


 


 

  1. But wewnętrzny w modelu Bontrager OMW uszyty jest w głównej mierze z ciepłego filcu. Podeszwa oraz dolna krawędź wzmacniane są dodatkową warstwą materiału przypominającego zamsz. Cała pięta obszyta jest materiałem jednokierunkowo szorstkim, co ma zapobiegać jej przemieszczaniu się w trakcie pedałowania. Górna część cholewki wykonana jest z elastycznego neoprenu, a jej objętość regulowana rzepem. 

 

Pro i contra butów zimowych

+ bardzo wysoka odporność na warunki zewnętrzne
+ dobra izolacja termiczna, także od strony podeszwy
+ część modeli MTB ma podeszwy ułatwiające poruszanie się w trudnych warunkach
+ objętość buta jest dopasowana do grubszej wkładki oraz skarpetki
+ łatwe zakładanie
+ trwałość

- spora masa
- duży jednorazowy wydatek 
- mniej efektywne biomechanicznie niż analogiczne cenowo modele letnie


 


Scott MTB Heater Gore-Tex
Cena: 969 zł
Masa: 474 g (jeden but z pary, rozmiar 42)
Rozmiary: 40–48

Górna część buta jest ocieplana materiałem Duratherm L Kelvin 200 g i zabezpieczona membraną Gore-tex®. Od zewnątrz pokryta wodoodporną powłoką PU, z dodatkową warstwą chroniącą palce, boki i pietę. But ma zintegrowany język oraz system szybkiego sznurowania ze ściągaczem. System sznurowania od zewnątrz chroni klapa zapinana na wodoszczelny zamek. Podwyższany kołnierz uszyty jest z neoprenu, ale w swojej strukturze ma wiele małych wywietrzników z siateczki 3D. Objętość kołnierza jest regulowana rzepem. Profilowana wkładka ErgoLogic wykonana jest z pianki o grubości 2,4–3,8 mm i nie jest dodatkowo ocieplana. Podeszwa z wtryskiwanego nylonu jest wzmacniana włóknem szklanym i ma indeks sztywności 7 (w dziesięciostopniowej skali). Wyposażona jest w gumowy bieżnik Sticki oraz gniazdo bloków SPD. Z tyłu buta umieszczone są niewielkie elementy odblaskowe. 

 

 

Specialized MTB Defroster Trail
Cena: 949 zł
Masa: 464 g (jeden but z pary, rozmiar 39)
Rozmiary: 36–49

Cała cholewka wykonana jest z wodoodpornego materiału z uszczelnionymi szwami, palce i pięta osłonięte dodatkowymi warstwami gumy. Przyszwa ma zintegrowany język i system dopasowania z pojedynczym pokrętłem BOA®. Dodatkową ochronę zapewnia klapa zapinana na rzep oraz uchwyt zahaczany o pokrętło. Druga klapa osłania górną część buta, a zarazem reguluje jej objętość. Kołnierz od środka wyścielony jest neoprenem. Buty wewnątrz są ocieplone czterystugramową izolacją Thinsulate® oraz podwójnymi wkładkami. Jedna, standardowa dla butów Specialized, profilowana z wykorzystaniem technologii Body Geometry, wykonana z pianki o grubość 3,7 mm. Druga stanowi warstwę izolacyjną, nie jest profilowana, ma niecałe 3 mm, ale wyłożona jest grubym polarem. Podeszwa również zaprojektowana została w technologii Body Geometry, wykonana jest z nylonu, a jej indeks sztywności wynosi 6 (w trzynastostopniowej skali). Wyposażona jest w gumowy bieżnik SlipNot™ oraz gniazdo bloków SPD. Cała zewnętrzna strona buta pokryta jest odblaskową powłoką, dodatkowe elementy odblaskowe znajdują się też na tylnej części cholewki. 


 

 

  1. Mocowanie górnego zapięcia w cholewce butów Lake MX 145 jest rozpinane, dzięki czemu można uzyskać bardzo szerokie otwarcie i łatwiej założyć but. 
  2. Buty Force jedyne są wiązane sznurówkami – system prosty, ale skuteczny i w zasadzie niezniszczalny. But wewnętrzny od przodu chroniony jest aż przez dwie dodatkowe warstwy: pierwszą zapinaną na wodoszczelny zamek, drugą w formie klapy przypinanej na rzepy. 

 

 

Northwave Raptor GTX
Cena: 990 zł
Masa: 350 g (jeden but z pary, rozmiar 42)
Rozmiary: 37–49

Cholewka o konstrukcji BioMap Aero Overlap uszyta jest z wodoodpornej i wiatroszczelnej membrany Gore-Tex® Pique. Czubek, boki oraz pietę chronią wzmocnienia TPU. Od ś...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy