Dołącz do czytelników
Brak wyników

Shimano Ultegra R8100 – test drogowy

Artykuł | 23 maja 2022 | NR 59
0 130

Shimano złamało swoje zwyczaje i wypuściło nową Ultegrę w tym samym sezonie co Dura-Ace, choć można powiedzieć, że ta topowa grupa była, według kadencji oczekiwanej przez fanów, spóźniona o przynajmniej jeden rok.

Biorąc pod uwagę, że mówimy o dziesiątym wcieleniu Dura-Ace i siódmej Ultegrze, można by się spodziewać raczej niewielkich i ewolucyjnych zmian – jak w smartfonach, które między kolejnymi generacjami różnią się coraz mniej. Nowy sprzęt Shimano to jednak miks delikatnych usprawnień oraz zmian wręcz epokowych. Kontynuując analogię smartfonową – podobnie kontrowersyjnie jak usunięcie przez Apple’a i a następnie innych producentów gniazdek słuchawkowych, Ultegra R8100 występuje wyłącznie ze sterowaniem elektronicznym Di2. Dla wielu pozbycie się przez Shimano linkowych przerzutek w wyższych grupach szosowych jest ruchem zubażającym rynek i potrzebny jest czas na przyzwyczajenie się do nowej rzeczywistości. Hamulce obręczowe jeszcze niby są, ale ich dni ewidentnie są już policzone. Inżynierowie nie poświęcili ich rozwojowi ani godziny – zaciski hamulców to dokładnie te same komponenty co w R8000. W klamkach R8050 podmieniono tylko gniazda elektryczne, żeby można było podłączyć nowe kabelki. 
 

POLECAMY


Już od poprzedniej generacji Shimano deklaruje wprost – Ultegra i Dura-Ace funkcjonalnie są identyczne. Mają tę samą elektronikę i silniczki, akumulator i kable. Różnią się stopami metali, wykończeniem powierzchni – Ultegra jest zoptymalizowana na trwałość, Dura-Ace na lekkość.
 


Ultegra R8100 w praktyce

O Ultegrze R8100 i Dura-Ace R9200 po raz pierwszy pisaliśmy relatywnie niedawno, w bB#9/2021 tuż po ich premierze. Tym razem skupimy się na wrażeniach z jazdy, porównaniu do poprzednich generacji, i rozważaniach, co nowego wnosi Ultegra R8100 do wyborów konsumenckich. Grupę R8100 testowaliśmy na tegorocznym Treku Madone SLR7. Madone znamy bardzo dobrze i jeździliśmy na tej samej ramie w wielu wersjach wyposażenia zarówno Shimano, jak i SRAM, co daje nam możliwość wnioskowania, jak różny osprzęt wpływa na jazdę.
Dłuższe klamki z wyższymi wierzchołkami w Ultegrze R8100 są nadal niższe niż SRAM Red/Force, choć się do nich upodobniły. Pochylenie „guzów” do wewnątrz skutkuje mniejszym zgięciem nadgarstków i jest wygodne zwłaszcza w bardzo pochylonej pozycji w górnym chwycie. Przedłużenie chwytów klamko-manetek o 5 mm bez zwiększenia ich obwodu odpowiada na potrzeby osób z dużymi dłońmi bez strat dla drobniejszych. To wydłużenie jest zresztą jedną z tych zmian ewolucyjnych, bo powszechnie chwalone za ergonomię klamko-manetki GRX Di2 mają pod chwytami jeszcze o 10 mm więcej do dźwigni hamulców.
Zmiana przełożeń jest nadal robotycznie bezbłędna. Shimano twierdzi, że jeszcze ją przyspieszyli, ale zwykły śmiertelnik tego nie wychwyci. To, co jest wyraźną poprawą, to gładkość, z jaką łańcuch na nowej kasecie schodzi z większych trybów na mniejsze. Znany już z 12-rzędowych napędów MTB system wyżłobionych w zębatkach ramp Hyperglide+ prowadzi łańcuch, który nawet pod obciążeniem nie spada już gwałtownie na mniejszą zębatkę, tylko schodzi na nią stopniowo. Szczególnie wyraźnie odczuwa się to przy sprintach i atakach, które teraz można rozpoczynać bardziej znienacka. Póki inni producenci nie dostosują kształtu płytek swoich łańcuchów dla osiągnięcia pełnego efektu, trzeba stosować produkty Shimano.

ADAPTER MIĘDZYGENERACYJNY

Oficjalnie Shimano komunikuje, że nowy osprzęt Di2 nie jest kompatybilny z poprzednimi generacjami, oprócz specyficznych wyjątków. W katalogu akcesoriów Di2 można wyszukać konwerter ze starego standardu kabli Di2 EW-SD50 do nowego standardu EW-SD300-I – nazywa się EW-AD305 i kosztuje katalogowo ok. 120 zł. Jest przeznaczony do połączeń kokpitu rowerów triathlonowych, które nie mają jeszcze w tym sezonie manetek dostosowanych do zmniejszonej średnicy wtyczek. O ile Shimano nie zablokowało tego jakoś specjalnie, ten adapter prawdopodobnie umożliwia podłączenie starszych klamek do nowych przerzutek i nowego akumulatora, gdyby ktoś chciał stworzyć hybrydę np. z manetką na prostą kierownicę. Mniej prawdopodobne, żeby nowe przerzutki działały ze starym akumulatorem i konfiguracjami z łącznikiem A. Nie mieliśmy okazji sprawdzić tych teorii, więc przed budowaniem mieszanego napędu lepiej przetestować.


Nowe hamulce Ultegry mają być odporniejsze na ocieranie klocków o tarcze po długich ostrych hamowaniach – po wielu ostrych zjazdach możemy potwierdzić, że problem nie wystąpił. Czy to zasługa powiększenia odstępów między klockami i tarczami o ułamki mm, czy bardziej odpornych na warping tarcz XT, trudno powiedzieć. Dominującym wrażeniem jest respekt przed potężną siłą hamowania. W odróżnieniu od innych egzemplarzy Madone, w tym Trek zastosował metalowe klocki hamulcowe z radiatorami (L04C). Shimano zaleca takie klocki do ostrej jazdy szosowej, ale to wybór, który radykalnie wpływa na odczucia z jazdy. Metalowe okładziny powodują, że z dźwigniami hamulców trzeba obchodzić się bardzo delikatnie, a i tak natychmiastowe „łapanie” i wąski margines modulacji mogą zaskoczyć nawet doświadczonego kolarza przyzwyczajonego do klocków żywicznych. Ceną za bezkompromisowe działanie jest częste wycie hamulców, zwłaszcza tylnego – typowy mankament metalicznych okładzin, które wręcz proszą o silniejsze podgrzanie, co nie jest łatwe z tarczą 160 mm z tyłu – większą czyli chłodniejszą niż w wielu innych szosówkach.
 


Nowa Ultegra czy SRAM AXS?

Właściwie dylemat stał się teraz trudniejszy, bo Shimano wyrównało stawkę z dwunastoma przełożeniami. Zintegrowane kokpity utrudniają życie mechaników, ale mimo to łatwość instalacji komponentów bezprzewodowych jest naszym zdaniem argumentem wyolbrzymianym marketingowo, ponieważ to bardzo rzadko wykonywana praca. Zresztą i tu Shimano w praktyce wyrównało do SRAM-a. Zostają niuanse – SRAM ma lepszą ergonomię zmian przełożeń: naciśnij prawą manetkę i łańcuch idzie w prawo na kasecie, lewą - w lewo, obie – zmiana z przodu. Nie można się pomylić. W Di2 można próbować naśladować logikę eTap przekonfigurowaniem funkcji przycisków, ale błędy i tak się zdarzają, bo guzików jest dwa razy tyle i są mniejsze. Zmiany w Di2 są za to szybsze. W konfiguracji z dwoma blatami z przodu AXS przy każdym naciśnięciu manetki przez ułamek sekundy nasłuchuje, czy użytkownik nie nacisnął też drugiej i zamiast uaktywniać tylną, pracę powinna wykonać przednia przerzutka. Tego problemu nie ma w amerykańskich napędach 1x – system wie, że nie musi czekać.
W kwestii zasilania nie ma definitywnego zwycięzcy między SRAM i Shimano – badania Keitha Wakehama – inżyniera projektującego elektronikę rowerową, publikującego na You...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy