Dołącz do czytelników
Brak wyników

Porady

20 października 2021

NR 54 (Październik 2021)

Kawa. Znaleźć ideał

0 37

Dla wielu z nas tzw. mała czarna jest nieodłącznym elementem poranka, spotkania z przyjaciółmi czy rodziną. Jest też często wypijana przez sportowców przed treningiem. 

Do tej pory wpływ kawy na zdrowie nie został do końca wyjaśniony i pozostaje kwestią sporną. Na większość osób kawa działa pozytywnie: poprawia samopoczucie, pobudza, są jednak sytuacje, w których kawa może szkodzić. Jaką kawę najlepiej wybrać? Czy pita w rozsądnych ilościach szkodzi? Czy odwadnia? Prawdą jest, że nadmiar kofeiny może zabić, ale wypicie kilku kaw dziennie nie spowoduje tak dużej kumulacji kofeiny.

POLECAMY

DLACZEGO pijemy kawę?

To jeden z najpopularniejszych napojów na świecie, poprawia wydolność, koncentrację i nastrój oraz dodaje energii. Picie kawy poprawia również pamięć. Kawa, jako czysty napar, prawie nie zawiera kalorii, natomiast dostarcza wiele cennych substancji aktywnych, m.in. polifenoli, antyoksydantów oraz zawiera magnez, sód i potas. W jednej filiżance dobrej jakości kawy znajdziemy około 57 mg kofeiny.

Substancja aktywna w kawie – kofeina

Wpływ kofeiny odczuwalny jest po około 30 minutach od wypicia filiżanki kawy. Kofeina działa na centralny układ nerwowy, zwiększa koncentrację, refleks, stymuluje wydzielanie adrenaliny. Dzięki tym właściwościom zaliczana jest do stymulantów, czyli substancji psychoaktywnych o działaniu pobudzającym. Po spożyciu jest szybko rozprowadzana po organizmie. Duże jej ilości kumulowane są w mięśniach. Według badań naukowych kofeina wydłuża czas pracy mięśni, zwiększa ich wytrzymałość, napięcie, siłę skurczu oraz poprawia transmisję impulsów nerwowych w układzie szkieletowym. Dzięki temu organizm sportowca może osiągać lepsze wyniki. Jej dużym atutem jest również niwelowanie zmęczenia poprzez zwiększenie pojemności oddechowej płuc i wytrzymałości mięśni oddechowych.

Jaką kawę wybrać?

Sklepowe półki pełne są różnych rodzajów kaw. Którą zatem wybrać? Czy kawa rozpuszczalna to też kawa? Celem przyrządzania kawy jest wydobycie z niej aromatu, smaku, czyli tego, co jest zamknięte w jej ziarnach. Efekty zdrowotne wywołuje spożywanie kawy naturalnej w postaci ziaren. Warto sięgać po kawę mocno paloną, świeżo mieloną, zawiera ona mniej kofeiny, a przy tym jest bogata w przeciwutleniacze. Wpływa korzystnie na poziom witaminy E i glutationu w organizmie. Najzdrowsza jest kawa filtrowana z ekspresu. 

W wyniku procesu technologicznego kawa rozpuszczalna jest tylko ekstraktem z kawy, powstaje z ziaren słabej jakości. Jednak według badań zawiera podobną ilość antyutleniaczy, ale mniejszą ilość kofeiny. Niestety, znajdziemy wady tego typu napoju, np. kawa rozpuszczalna znacznie bardziej niż kawa naturalna obniża przyswajalność żelaza oraz zawiera więcej trującego akrylamidu. 

Unikać należy kaw rozpuszczalnych typu: „cappuccino”, „3w1”, w których ilość kawy jest znikoma, a ich skład to głównie cukier, syrop glukozowy, zabielacze, tłuszcze trans, stabilizatory i barwniki.
Staraj się również ograniczyć picie kawy z pływającymi fusami, tzw. parzonej, gdyż zawiera ona duże ilości diterpenów, które odpowiedzialne są za podwyższanie poziomu cholesterolu we krwi. 

Kawa świeża czy rozpuszczalna?

Kawa rozpuszczalna nie będzie źródłem smaku, zapachu znanego i towarzyszącego przyrządzaniu kawy świeżo mielonej. Kawa rozpuszczalna powstała z myślą o osobach, które szybko chcą dostarczyć do organizmu kofeinę i pobudzić organizm. Pijąc kawę świeżo mieloną z ekspresu, zapewniamy sobie też miłe doznania smakowe i zapachowe. 

Kawa na czczo?

Kawa wypita na czczo nie wpływa na wchłanianie mikroelementów, gdyż sama zawiera ich niewielkie ilości. Natomiast wypicie kawy przed, po lub w trakcie posiłku może ograniczać absorpcję niektórych składników mineralnych, np. wapnia, witamin D, B6, B2 i kwasu foliowego. Udowodniono, że kawa wypita na czczo zwiększa sekrecję kwasu solnego w żołądku. Niektóre badania sugerują, że sprzyja występowaniu refluksu i innych chorób układu pokarmowego. Poza tym wbrew pozorom kawa wypita na czczo nie działa pobudzająco. 

Badanie przeprowadzone przez Smith i in. (1999) porównało osoby spożywające po przebudzeniu śniadanie do osób pijących kawę. Osoby zjadające posiłek miały lepsze samopoczucie i wyższą zdolność do pracy, natomiast grupa pijąca kawę na czczo lepiej radziła sobie z zapamiętywaniem nowych rzeczy. Autorzy wykazali, że istotne jest spożycie posiłku z rana, ale wykazali również pozytywne aspekty dotyczące picia kawy. 

Czy kawa odwadnia?

To mit. Kawa w 95% składa się z wody. Kawa nie wpływa na utratę płynów, efekt taki wykazuje czysta kofeina. Regularne picie kawy pomaga organizmowi w regulacji gospodarki wodnej organizmu.

Korzyści z picia kawy

Pozytywne działanie kawy można zauważyć przy regularnym piciu około 2–4 filiżanek (200–300 mg kofeiny) – jest to dawka bezpieczna i uznana za leczniczą. Korzyści wynikające z picia „małej czarnej” to:

  • działanie pobudzające i przeciwbólowe,
  • działanie przeciwnowotworowe, 
  • opóźnienie pojawienie się choroby Alzheimera i Parkinsona,
  • obniżenie ryzyka udaru mózgu lub zawału serca, 
  • sprzyjanie odchudzaniu,
  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia cukrzycy typu 2,
  • zmniejszenie uczucia łaknienia,
  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia stanów depresyjnych,
  • zwiększenie wydolności oskrzeli.

Korzyści dla osób aktywnych fizycznie

Dla sportowców ważne jest, że codzienne spożywanie kawy może poprawiać wyniki sportowe. Kofeina wpływa na rozszerzenie oskrzeli i naczyń krwionośnych, czego skutkiem jest poprawa pracy serca, mózgu i mięśni szkieletowych. Jej regularne...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy