Dołącz do czytelników
Brak wyników

Porady

2 marca 2020

NR 38 (Marzec 2020)

Przed maratonem zrób przegląd nie tylko roweru – badania przed pierwszym startem

151

Pierwszy maraton jest nie tylko sprawdzianem dla zrealizowanego planu treningowego, ale także sporym wyzwaniem dla organizmu. Warto przed startem sprawdzić stan zdrowia i to, czy organizm jest gotowy na taki wysiłek. Pomocne mogą okazać się w tym pakiety badań przeznaczone dla sportowców.

Zrób przegląd


Przed pierwszymi startami, a już szczególnie przed debiutem w maratonie, warto zadbać nie tylko o przegląd roweru, ale także własnego organizmu. Z nim jest bowiem jak ze sprzętem, na którym jeździmy. Im lepszy jest jego stan ogólny, tym mniej usterek i zaskoczeń na trasie. Mniejsze też ryzyko nieukończenia wyścigu. A trzeba pamiętać, że im poważniejszy defekt na trasie, tym wyższe koszty naprawy. W wypadku zdrowia z wysokością „opłat” jest podobnie – koszt wzrasta wraz ze zwiększeniem obciążenia organizmu, zależy również od przygotowania go do wysiłku. 

W kwestii monitorowania zdrowia lepiej mają się zawodowi sportowcy, którzy zazwyczaj są objęci specjalistycznym szkoleniem. Te grupy mają obowiązek przeprowadzania gruntownych badań organizmu i uzyskania orzeczenia o zdolności do uprawiania sportu. I choć nie ma nałożonego obowiązku przeprowadzania badań kontrolnych wśród amatorów, to warto je wykonać dla własnego spokoju i zdrowia. Warto też wiedzieć, jakie badania są niezbędne, i nie godzić się na przybicie pieczątki w książeczce zdrowia bez gruntownego przeglądu organizmu. 

 

Na początek


Badania można podzielić na wstępne, okresowe i kontrolne. W wypadku osób, które dopiero wprowadzają systematyczną aktywność fizyczną do swojego dziennego grafiku, należy wykonać badania wstępne. Młodzi zawodnicy do 19. roku życia mogą uzyskać zgodę na uczestnictwo w rywalizacji sportowej bezpłatnie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie bilansu zdrowia na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej. 

Pierwszy przegląd naszego organizmu powinien brać pod uwagę wyniki ogólnego badania lekarskiego wraz z oceną stanu uzębienia (którego zły stan może wpływać np. na pojawienie się dysfunkcji w obrębie pracy serca) i oceną ostrości wzroku za pomocą tablic Snellena, pomiarów antropometrycznych (wymiarów ciała, np. pomiar wysokości ciała), badania ortopedycznego oraz konsultację neurologiczną. Wiele informacji o stanie zdrowia dadzą też badania morfologii krwi obwodowej, oznaczenie stężenia glukozy w surowicy krwi oraz badanie ogólne moczu, oceniające m.in. pracę nerek czy procesy kataboliczne i anaboliczne w ciele. Zbyt intensywny, niedostosowany wysiłek fizyczny oraz niewłaściwa dieta mogą doprowadzić do wykorzystywania przez organizm mięśni jako substratu energetycznego i przewagi procesów rozpadu, co przyczynia się do zmniejszenia możliwości wysiłkowych i nierzadko anemii, szczególnie wśród kobiet.

Już podstawowe wyniki morfologii krwi mogą ujawnić błędy w stylu życia i ukierunkować na zmiany, które nie tylko umożliwią sportowy progres, ale także ochronią zdrowie zawodnika. Uczestniczenie w wyścigach maratońskich np. z anemią może powodować nie tylko szybsze męczenie się, bolesność mięśni i mroczki przed oczami, ale przede wszystkim niedotlenienie, a w skrajnych wypadkach omdlenia i utraty przytomności. Sprawność układu krążeniowo-oddechowego, którego praca jest kluczowa dla sportowców wytrzymałościowych, może ocenić badanie elektrokardiograficzne z badaniem spirometrycznym. Z pięcioletnich badań przeprowadzonych na grupie osób w wieku od 10 do 75 lat w centrum badań sercowo-naczyniowych w Paryżu przez doktora Eloi Marijona wynika, że ponad 90% wypadków nagłej śmierci nastąpiło w czasie rekreacyjnego uprawiania sportu. Wiek badanych był stosunkowo młody i wynosił średnio 45 lat, przeważali mężczyźni (95%). Istotne jest, że serce w tej grupie wiekowej nie ma jeszcze krążenia pobocznego, które stanowi swoiste zabezpieczenie w dostarczeniu tlenu w wypadku np. zawału serca. Z tego też wynika większe ryzyko zgonu lub powikłań po zaburzeniach krążeniowo-oddechowych w tej grupie wiekowej w porównaniu z osobami starszymi. Nagła śmierć związana ze sportem w populacji ogólnej według autorów badania jest też znacznie częstsza niż wcześniej podejrzewano. Biorąc pod uwagę często przewidywalne warunki nagłej śmierci związanej ze sportem oraz fakt, że szybkie interwencje były istotnie związane z poprawą przeżycia, dane te mają wpływ na planowanie usług zdrowotnych i sensowność ich przeprowadzenia oraz monitorowania zdrowia również w grupie amatorów.

Według doktora Domenica Corrady z Uniwersytetu Medycznego w Padwie u osób w średnim wieku i starszych aktywność fizyczną można uznać za broń obosieczną. Energiczny wysiłek zwiększa częstość występowania ostrych incydentów wieńcowych u osób, które nie ćwiczyły regularnie, z kolei nawykowa aktywność fizyczna zmniejsza ogólne ryzyko zawału mięśnia sercowego i nagłej śmierci sercowo-naczyniowej. To potwierdza rolę i sensowność odpowiedniego, systematycznego i długotrwałego przygotowania treningowego osób, które chcą uczestniczyć w rywalizacji maratońskiej. Ambicja i zaciśnięcie zębów umożliwi pokonanie dystansu i własnych słabości, ale w perspektywie czasu może kosztować zdrowie.

 

Raz do roku


Badania wstępne i okresowe mogą wskazać niektóre nieprawidłowości w zakresie pracy układu krążeniowo-oddechowego u sportowców, a...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy